صفحه اصلي
نقشه سايت
تماس با ما
 
   

شفاهی و مکتوب در نخستین سده‌های اسلامی

 

موضوع اصلی «شفاهی و مکتوب در نخستین سده‌های اسلامی» بررسی چگونگی نقل دانش در میان نخستین مسلمانان است که با مسأله‌ی مهم وثاقت منابع حدیث، تفسیر و تاریخ پیوند می‌یابد. گریگور شولر، استاد آلمانی دانشگاه بازل سوییس، در پنج مقاله‌ی گردآمده در این کتاب به این موضوع مهم و به‌طورخاص نقل شفاهی و مکتوب حدیث در نخستین سده‌های اسلامی پرداخته است. نویسنده با مطالعه‌ی سنت ادب عربی و بهره‌گیری از برخی مفاهیم مشابه در سنت فلسفی یونان و سنت دینی یهود به بازنگری و ارزیابی دقیق دیدگاه‌های مختلف در این باره پرداخته و نظریه‌ای ارائه کرده است تا برخی دیدگاه‌های به‌ظاهر متضاد را به هم نزدیک کند. این کتاب، که حاوی ترجمه‌ی فارسی مهم‌ترین تحقیقات شولر است، چشم‌اندازی نو و اطلاعاتی سودمند را پیش روی پژوهشگران و علاقه‌مندان مطالعات اسلامی قرار می‌دهد.

کتاب حاضر شامل پنج مقاله درباره‌ی نقل شفاهی و مکتوب حدیث در سنت اسلامی در سده‌های نخستین است. گریگور شولر در پژوهش‌هایش، که عموماً به زبان آلمانی است و برخی از آنها به انگلیسی ترجمه شده، به سنت‌ها و روش‌های نقل دانش در میان مسلمان توجهی ویژه دارد. شولر در این کتاب مناقشه بر سر نقل شفاهی در مقابل نقل مکتوب در نخستین سده‌های اسلامی را ناشی از عدم توجه به ویژگی‌های نظام آموزشی در اسلام می‌داند. به بیان او، در این نظام، بهترین شیوه‌ی فراگیری دانش سماع نزد استاد بود و نسخه‌برداری صِرف از نوشته‌ها اعتبار چندانی نداشت و از این رو، نقل شفاهی و مکتوب نه دو روند مجزا که مکمل یکدیگر بودند.

گریگور شولر (متولد 1944)، استاد مطالعات اسلامی دانشگاه بازل سوییس، در زمره‌ی محققانی است که به بازنگری در آرای خاورشناسان نسل گذشته، به‌ویژه ایگناتس گلدتسیهر، پرداخته و معتقد است که دلیلی برای تردید در وثاقت روایات اسلامی وجود ندارد. او اگرچه از شیوه‌های تحلیل اِسناد محققانی چون یوزف شاخت بهره برده، به نتایجی متفاوت با آنان دست یافته است. شولر در 1390 برنده‌ی جایزه‌ی جهانی کتاب سال ایران شد.