صفحه اصلي
نقشه سايت
تماس با ما
 
   

—►یادداشت‌های پراکنده◄—



«نگرش‌ها» در «ما کم‌شماریم»

جمعه ـ 2 تیر 96

محمدمنصور هاشمی عزیز باز هم لطف کرده و یادداشتی در معرفی هفتمین شمارۀ مجموعۀ «مطالعات قرآن و حدیث» نوشته با عنوان «اسلام‌پژوهی و روش‌های مطالعات ادیان» و در وبسایتش گذاشته. دو پاراگراف مقدماتی این یادداشت ـ مثل دیگر نوشته‌های او ـ بحثی است روشنگر و این بار در باب مسئلۀ روش در امر پژوهش. ادامۀ یادداشت حاوی نگاه دقیق و محققانۀ او به کتاب «نگرش‌هایی به اسلام در مطالعات ادیان» و این مجموعه است که این بخش را در ادامه نقل می‌کنم:

 

   

«از این مقدمۀ کلی که لازم است جای دیگری شرح و تفصیل بیابد بگذرم و به سراغ مطلب اصلی این یادداشت بروم. خوشبختانه در سال‌های اخیر آثار پژوهشی مستشرقان به صورت نسبتاً گسترده‌ای در حال ترجمه به زبان فارسی است. اما در میان این آثار سهم کتاب‌هایی که ناظر به روش‌ها و رویکردهای مختلف خاورشناسان باشد – روش‌ها و رویکردهایی که پشتوانه پژوهش‌های متنوع‌شان بوده و گاه سخت با یکدیگر در تعارض است – متأسفانه بسیار اندک بوده است. کتاب «نگرش‌هایی به اسلام در مطالعات ادیان» از معدود کتاب‌هایی است که از این منظر شایان توجه است. در این کتاب مجموعه‌ای از اسلام‌شناسان بر مبنای رویکردهای مختلف در مطالعات ادیان و روش‌شناسی‌های متنوع دین‌پژوهی به مسأله نحوه پژوهش در حوزه کار خود پرداخته‌اند. توانایی‌های نظری و بصیرت‌های فکری آنها البته به یک اندازه نیست، اما به هر حال نفس کنار هم قرار گرفتن دیدگاه‌ها و راهبردهای متفاوت‌شان مغتنم است. واقعیت این است که شرق‌شناسی و به ویژه اسلام‌شناسی از بینش‌ها و دستاوردهای فلسفه و علوم انسانی عقب‌تر است، از این جهت توجه به مباحث نظری در آن – ولو با تأخیر و کاستی‌های چشمگیر – مهم است و شایسته تأمل. مباحث مطرح‌شده در نگرش‌هایی به اسلام از چنان تأخیر و کاستی‌هایی عاری و خالی نیست، اما به هر حال با پیش چشم داشتن وضعیت فعلی خاورشناسی و مطالعات اسلام‌پژوهانه تلاش ارزشمند و در خور تأملی است.

کتاب «نگرش‌هایی به اسلام در مطالعات ادیان» هفتمین مجلد از سلسله کتابهایی است که به دبیری دوست عزیرم مهرداد عباسی در حوزۀ مطالعات قرآن و حدیث منتشر می‌شود. مجلد ششم این مجموعه یعنی تفاسیر صوفیانه قرآن از سده چهارم تا نهم نوشته کریستین سندز (ترجمۀ زهرا پوستین‌دوز) نیز کتاب خوشخوان و مفیدی است که به کار علاقه‌مندان به تصوف و تفسیر و همچنین کسانی که به مسأله تأویل متن و هرمنوتیک می‌اندیشند می‌آید».

برای نسخۀ کامل یادداشت در وبسایت «ما کم شماریم» اینجا را ببینید.


خروج