صفحه اصلي
نقشه سايت
تماس با ما
 
   

—►یادداشت‌های پراکنده◄—



اسرار هزارساله

پنج شنبه ـ 23 آبان 1392

هفتاد سال پیش یعنی دو سال پس از سقوط رضاشاه، علی‌اکبر حکمی‌زاده کتابچه‌ای 36 صفحه‌ای منتشر کرد با عنوان «اسرار هزارساله»، که مخاطبان اصلی آن روحانیان و پیشوایان دینی و نیز سخنرانان و نویسندگان آن روزگار بودند. حکمی‌زاده ـ که هم آخوندزاده بود و هم مدتی آخوند ـ در پایان این کتاب سیزده پرسش را فراروی هم‌قطاران پیشین خودش قرار می‌دهد که علاوه بر ترغیب به بازنگری در عقاید شیعه و نوعی خرافه‌زدایی از اعمال و رفتارهای شیعیان، متضمن دعوت علماست به سازگاری با حکومت پهلوی و به‌رسمیت‌شناختن نهادهای سکولار. «اسرار هزارساله» ـ که آن را می‌توان در زمره‌ی نوشته‌های جدلی برشمرد ـ پاسخ‌های جدلی فراوانی را نیز از جانب علمای آن دوره برانگیخت که یکی از مهم‌ترین آنها «کشف‌الاسرار» نوشته‌ی آیت‌الله خمینی بود. گمان می‌کنم بررسی تاریخی تحولات فکری جریانهای دینی‌ـ‌سیاسی در دوره‌ی پهلوی اول و اوایل پهلوی دوم نقاط تاریک و مغفول‌مانده بسیاری را در فرایند شکل‌گیری پدیده‌ی انقلاب اسلامی ایران روشن خواهد کرد. شاید حتی بتوان گفت که سنگ‌بنای این انقلاب نه پنجاه سال پیش (در 1342) که هفتاد سال پیش (در 1322) و در اثنای نزاع‌های سیاسی‌ـ‌الهیاتی و در قالب آثاری چون «کشف‌الاسرار» گذاشته شد. بر حسب اتفاق، دیدم که داریوش آشوری در مقاله‌ای خواندنی (که در 2009 به انگلیسی نوشته و حالا خلاصه‌ای از آن به فارسی نشر یافته) این کتاب را «مانیفست اسلام سیاسی» خوانده و به‌درستی آن را برجسته کرده است.

http://www.bbc.co.uk/…/131113_l44_nazeran_ashouri_anniversa


خروج