صفحه اصلي
نقشه سايت
تماس با ما
 
   

—►خبرها و رویدادها◄—



مدخل «زردشت» در دانشنامه جهان اسلام

چهارشنبه ـ 11 اسفند 95

مقالۀ «زردشت» در جلد بیست‌ویکم دانشنامه جهان اسلام منتشر شد. این مقاله از سه بخش «زندگی اساطیری»، «شخصیت تاریخی» و «در منابع اسلامی» تشکیل شده است. دو بخش نخست مقاله برگرفته از کتاب ارزشمند اسطورۀ زندگی زردشت (تهران 1370)، تألیف مشترک احمد تفضلی و ژاله آموزگار، است که با امضای استاد ژاله آموزگار، محقق مشهور حوزه ایران‌شناسی، در دانشنامه درج شده است. بخش سوم مقاله یعنی «زردشت اسلامی» یا «زردشت به‌روایت مسلمانان» را من نوشتم و کوشیدم تا به‌نحوی گذرا تصور از زردشت در میان عالمان و نویسندگان مسلمان را به دست دهم.

 

 

در مروری گذرا بر مقاله باید به این نکته اشاره کنم که تصویر زردشت در آثار کسانی چون جاحظ و ثعالبی ـ که رویکردی جدلی و قوم‌گرایانه به موضوع دارند ـ منفی و انتقادآمیز است، اما نویسندگانی چون مسعودی و شهرستانی در مجموع تصویری مطلوب از زردشت و میراث او به دست داده‌اند. البته ماجرا در اشعار بزرگان فارسی به‌کلی متفاوت است. در شاهنامه فردوسی تصویر زردشت کاملاً مثبت است و در جنگ ایران و توران حضوری کاملاً تأثیرگذار دارد. همچنین در غزل‌های حافظ، به‌گفتۀ کریستف بورگل، ایران‌شناسِ سنت آلمانی، «پیر مغانِ» معروف و والامقام کسی جز زردشت نیست. از دیگر نکات جالب‌توجه در بررسی جایگاه زردشت در منابع اسلامی توجه نویسندگان مسلمان به مسئلۀ نبوت اوست. درحالی‌که گروهی زردشت را صاحب معجزات شگفت‌انگیز، دارای توانایی اخبار از غیب و برخوردار از علم فراوان دانسته‌اند، گروهی دیگر کارهای او از قبیل بازی با آتش و شفای نابینا را نیرنگ قلمداد کرده‌ و او را متنبی خوانده‌ااند، چنان‌که گفته‌اند آن‌جا که زردشت طلای گداخته را به‌نشانة نبوت روی سینه‌اش می‌ریخت، از دارویی ضد احتراق بر روی بدنش استفاده ‌کرده بود!

 

 

برای مشاهده و دریافت نسخه کامل مقاله اینجا را ببینید.


خروج