صفحه اصلي
نقشه سايت
تماس با ما
 
   

—►خبرها و رویدادها◄—



کتاب نوید کرمانی چهارمین شمارۀ مجموعۀ اسلام‌پژوهی

چهارشنبه ـ 1 بهمن 99

مجموعۀ اسلام‌پژوهی نشر کرگدن با انتشار کتابی از نوید کرمانی با عنوان «زبان به‌مثابۀ معجزه: قرآن متن اصلی فرهنگ عربی» به‌ترجمۀ ملیحه احسانی‌نیک و لیلا ذوالقدری به چهارمین شماره رسید. اصل این کتابِ کم‌حجم به زبان آلمانی و با عنوان اصلی «Sprache als Wunder» در 2009 در زوریخ منتشر شده است. بخش عمده‌ای از این کتاب چکیده‌ای از رسالۀ دکتری کرمانی است که با عنوان «خدا زیباست: تجربۀ زیبایی‌شناختی قرآن» انتشار یافته، اما کرمانی مطالبی جدید نیز در این کتاب موجز گنجانده است. آشنایی‌ من با این کتاب به حدود هشت یا ‌نُه سال پیش برمی‌گردد که برای نخستین بار نسخۀ کاغذی آن را در کتابخانۀ دولتی برلین دیدم و تصویری از صفحات آن تهیه کردم و با خودم به ایران آوردم. پس از شکل‌گیری مجموعۀ اسلام‌پژوهی، ترجمۀ آن را به مترجمان پیشنهاد دادم و آنها نیز با روی باز پذیرفتند و کار ترجمۀ متن آلمانی را به‌خوبی به انجام رساندند. پس از اتمام ترجمه، کار مقابلۀ  متن فارسی با اصل آلمانی به کمک و لطف دکتر مالک حسینی عزیز انجام شد و در نهایت ویراستاری علمی و افزودن برخی پانویس‌ها کتاب را در صف انتشار قرار داد.

آثار کرمانی در زبان فارسی چنان‌که باید شناخته و خوانده نشده‌اند و تنها چند مقالۀ انگشت‌شمارِ انگلیسی او به فارسی برگردانده و در نشریه‌هایی به چاپ رسیده‌اند. «زبان به‌مثابه معجزه» نخستین کتابی است که در ایران از نوید کرمانی آن هم از زبان آلمانی ترجمه و منتشر می‌شود. در پیش‌گفتاری که بر ترجمۀ فارسی کتاب نوشته‌ام، کوشیده‌ام شرح‌حالی از او و اطلاعاتی دربارۀ آثار و فعالیت‌هایش به دست دهم. کرمانی هم آثار پژوهشی و دانشگاهی دارد و هم آثار داستانی و ادبی؛ همچنین جستارنویسی توانا و روزنامه‌نگاری شناخته‌شده در کشور آلمان و در سطح بین‌المللی است. رویکرد او به اسلام رویکردی مدرن و انسانی است؛ دین را مقوله‌ای فرهنگی می‌بیند؛ به پیروان همۀ ادیان احترام می گذارد و برای هم‌زیستی صلح‌‌آمیز آنها تلاش می‌کند. نگاه خاص او به قرآن و فرهنگ ایجادشده در اطراف آن نیز می‌تواند برای همۀ محققان و علاقه‌مندان مطالعات اسلام آگاهی‌بخش و جذاب باشد.

کرمانی در کتاب «زبان به‌مثابه معجزه» قرآن را پدیده‌ای ادبی و هنری می‌بیند و بر  تأثیرگذاری آوایی و موسیقایی آن بر جان مخاطبان بیش از هر چیز تأکید می‌کند؛ به عربیت و زبان معیار قرآن بسیار توجه دارد و به‌نوعی ایدۀ ترجمه‌ناپذیری قرآن را می‌پذیرد. او همچنین بر تکثر و تنوع تفسیری قرآن صحه می‌گذارد و به آرای صوفیان سده‌های گذشته و نواندیشان معاصر در این باب اشاره می‌کند. کتاب حاوی حدود بیست بخش کوتاه است که هر کدام به جنبه‌ای از جنبه‌های زبانی، ادبی، ساختاری و محتوایی قرآن اختصاص دارد، با عناوینی ازجمله «وحی و شعر»، «قرآن و شعر مدرن عربی»، «متن به‌مثابۀ پارتیتور»، «زبان به‌مثابۀ ماشین زمان»، «قدسی‌سازی زبان»، «قرآن و دنیای مدرن»، «گشودگی» و «هرمنوتیک».

«زبان به‌مثابه معجزه»، علاوه بر پیش‌گفتار و متن اصلی، حاوی سه پیوست تکمیلی (شامل یک گفت‌وگو، یک سخنرانی و یک مقاله) است که برای شناساندن شخصیت و آرا و افکار کرمانی در پایان کتاب گنجانده شده‌اند. پیوست نخست ترجمۀ متن پیاده‌شدۀ گفت‌وگوی کرمانی با رادیو سی‌‌بی‌سی کانادا است که در آن از زندگی شخصی‌ و خانوادگی‌اش در ایران و آلمان می‌گوید؛ از علاقه‌اش به موسیقی نیل یانگ، خوانندۀ کانادایی، خبر می‌دهد؛ به فضای فکری و فرهنگی بخشی از جهان اسلام اشاره و دربارۀ جریان‌های سلفی اظهارنظر می‌کند؛‌ و مهم‌تر اینکه دربارۀ نگاهش به دین و به اسلام به‌طور عام و رویکردش به قرآن به‌طور خاص توضیح می‌دهد. پیوست دوم ترجمۀ متن سخنرانی کرمانی در مراسم اهدای جایزه به پروفسور آنگلیکا نویورت است که در آن، علاوه بر تأکید بر ویژگی شفاهی قرآن، از رویکرد فیلولوژیک نویورت در برابر نگاه سلفی به قرآن دفاع می‌کند و می‌گوید با مطالعۀ آثار او می‌توان فهمید که قرآن تا چه اندازه با فرهنگ مدیترانۀ شرقی در ارتباط بوده و تا چه اندازه بر این فرهنگ اثر گذاشته است. کرمانی می‌گوید از آثار نویورت می‌آموزیم در دنیای جدید چگونه می‌توانیم در عین پرسش از امور مقدس دیگران، به اصول اعتقادی آنان احترام بگذاریم. و سر آخر، سومین پیوست ترجمۀ یکی از مقاله‌های کرمانی با عنوان «جنبۀ زیبایی‌شناختی وحی» است که پیش‌تر ترجمه و منتشر کرده بودم. کرمانی در این مقاله می‌کوشد نشان دهد که ویژگی‌های شمرده‌شده برای ‌هنرمند در دوره‌ای از تاریخ اندیشۀ اروپا با ویژگی‌‌های ذکرشده برای پیامبر در سنت و فرهنگ ‌اسلامی شباهت‌ها و اشتراک‌های فراوانی دارد. او همچنین از برخی اسلام‌پژوهان غربی از این جهت انتقاد کرده است که به‌سبب زمینۀ فکری‌ مسیحی‌شان، جنبه‌های زیبایی‌شناختی قرآن را درنیافته‌اند و از فهم تجربۀ شنیداری قرآن در میان مسلمانان غافل مانده‌اند.

 

 


خروج